Obrywanie lisci          Obrywanie liści pomidorów to jeden z zabiegów pielęgnacyjnych budzących wiele wątpliwości. W tym artykule wyjaśniamy jak i kiedy usuwać liście pomidorów aby uzyskać zdrowe rośliny i obfity plon. Dowiecie się także czym różni się obrywanie liści od ogławiania pomidorów i usuwania pędów bocznych, czyli tzw. wilków. Oto wszystko o obrywaniu liści pomidorów!

          Obrywanie liści pomidorów to zabieg mający na celu zmniejszenie ryzyka występowania różnego rodzaju chorób, a także przyspieszenie dojrzewania owoców na krzaku. Usunięcie części liści sprawia, że pomidory są lepiej doświetlone, lepiej dojrzewają, a w efekcie są bardziej smaczne i aromatyczne. Wśród roślin przerzedzonych z liści panuje lepsza cyrkulacja powietrza, dzięki czemu liście pomidorów szybciej wysychają po podlewaniu lub opadach deszczu, a to zmniejsza ryzyko porażenia przez choroby grzybowe. Decydując się na zabieg obrywania liści należy pamiętać, że zbyt intensywne usuwanie liści pomidorów nie jest wskazane. Po oberwaniu liści owoce szybciej dojrzewają ale nie przyrastają już na wadze.  Pomidory ogołocone z liści nie wypuszczają nowych owoców i przedwcześnie kończą wegetację. Dlatego zabieg ten przeprowadza się zazwyczaj dopiero wtedy, gdy na krzaku jest już dużo owoców i są one odpowiedniej wielkości. Chcemy tylko przyspieszyć ich dojrzewanie. Aby nie zakłócić rozwoju rośliny, jednorazowo obrywa się zaledwie od 1 do 3 liści. W pierwszej kolejności usuwa się liście żółknące, z plamami lub innymi objawami chorób. Dzięki temu infekcja nie będzie się rozprzestrzeniać na kolejne, zdrowe jeszcze liście. Ważne jest także usuwanie liści najniżej położonych i stykających się z ziemią. Te są najczęściej moczone podczas podlewania i łatwo porażane przez choroby pomidorów. 

          Gdy pomidory są już dobrze wyrośnięte, można stopniowo usuwać liście pod najniższym gronem, pozostawiając jednak po 1-2 liści. W miarę wyrastania owoców, można się w ten sposób poruszać do coraz wyższych gron. Liście pomidorów usuwa się zawsze w pogodny, słoneczny i ciepły dzień. Nigdy nie obrywamy liści pomidorów w dzień deszczowy ani w czasie, gdy rośliny są mokre po podlewaniu. Wilgoć sprzyja wnikaniu chorób grzybowych do ranek powstałych po oberwaniu liści. Liście pomidorów można obrywać za pomocą dłoni lub obcinać sekatorem. W obu przypadkach ważne aby mieć umyte ręce lub zdezynfekowane narzędzie. Dzięki temu minimalizujemy ryzyko przenoszenia chorób z rośliny na roślinę. Obcina lub obrywa się zawsze cały liść, a nigdy jego fragment. Dzięki temu rana powstała po zabiegu jest jak najmniejsza. Obrywamy liść razem z ogonkiem, tuż u jego nasady, tak aby nie pozostawały fragmenty ogonków, które mogą potem gnić i osłabiać roślinę. Z zabiegiem obrywania liści pomidorów, często mylone jest usuwanie pędów bocznych pomidorów, czyli tzw. wilków. Wilki to pędy boczne wyrastające z rozgałęzień liści od łodygi. Celem tego zabiegu jest uzyskanie rośliny prowadzonej zaledwie na jeden pęd (czasami na 2 lub 3 pędy). Dzięki temu unika się nadmiernego zagęszczenia krzewu pomidora i rozrastania na boki. Usuwanie pędów bocznych pomidorów jest konieczne w przypadku uprawy odmian pomidorów szybko rosnących i silnie krzewiących się, które wytwarzają dużo części zielonych kosztem owoców. Usuwanie pędów bocznych pozwala uzyskać roślinę lepiej plonującą i dającą lepiej wyrośnięte owoce. Prowadząc krzaczki pomidora na jeden pęd uzyskujemy rośliny wąskie ale dość wysokie, które można podwiązywać do drutów zamontowanych w szklarni lub tunelu, czy też do palików (w przypadku uprawy w gruncie). Pozwala to uzyskać duży plon z niewielkiej powierzchni uprawy pomidora (większy wzrost wzwyż, przy mniejszym krzewieniu się rośliny na boki). Gdy powierzchnia uprawy jest większa, można pokusić się o prowadzenie pomidorów na 2 lub 3 pędy. To rozwiązanie można też stosować w uprawie pomidorów na balkonie, jeśli ulistnione pędy pomidorów mają np. pokryć balustradę balkonu, pełniąc funkcję osłonową. Pędy boczne pomidorów należy wyłamywać, gdy mają długość kilku centymetrów. Pędy powinny być wyłamywane u ich nasady, tuż przy pędzie głównym. 

          Ogławianie pomidorów polega na usunięciu wierzchołka pędu głównego. Celem tego zabiegu jest przerwanie dalszego wzrostu rośliny i sprawienie aby koncentrowała się ona na szybszym dojrzewaniu owoców. Dzięki temu większość pomidorów zdąży dojrzeć na krzaku zanim nadejdą jesienne chłody i będziemy zmuszeni zakończyć ich uprawę. Ogławianie pomidorów przeprowadza się na około 7-8 tygodni przed planowanym terminem zakończenia uprawy pomidorów. W praktyce w uprawach ogrodowych, w gruncie i na balkonach, przeprowadza się ten zabieg około połowy sierpnia. W szklarniach i tunelach można to wykonać później ze względu na dłuższy okres wegetacji pod osłonami. Usuwając wierzchołek pomidora należy zwrócić uwagę aby nad ostatnim rozwiniętym kwiatostanem pozostało od 2 do 3 liści. Zabiegi usuwania wilków i ogławiania pomidorów nie są konieczne w przypadku odmian pomidorów samokończących i karłowych. Pomidory te rosną i plonują zazwyczaj dobrze bez usuwania wilków, a wzrost mają ograniczony naturalnie, bez konieczności ogławiania. W przypadku uprawy pomidorów na balkonach i tarasach zazwyczaj chcemy aby były one także elementem dekoracyjnym. Wówczas pamiętajmy, że krzak pomidora nadmiernie ogołocony z liści nie będzie się dobrze prezentować. Dlatego u takich roślin usuwa się zazwyczaj tylko liście stare, już żółknące i porażone przez choroby, które bardziej szpecą niż zdobią krzaczek pomidora. Nadmierne usuwanie liści pomidorów prowadzi do zaburzenia wzrostu i plonowania rośliny. W szczególności zaś prowadzi do zaburzeń gospodarki wodnej, czego efektem może być pękanie pomidorów na krzaku. Dlatego nawet przy intensywnym wykonywaniu tego zabiegu, pamiętajmy aby na krzaku nigdy nie zostawało mniej niż 15 do 20 liści. 

                                                                   Warto wiedzieć!
Usuwane pędy boczne pomidora bardzo łatwo się ukorzeniają. Dlatego pierwsze usunięte pędy warto wstawić do słoika z wodą i poczekać aż pojawią się korzonki. Następnie sadzimy je do doniczek uzyskując w ten sposób nowe rośliny. Wprawdzie zaczną one dość późno owocować ale niewielkim kosztem pozwoli to uzyskać plon z dodatkowych roślin.

          Obrywane liście pomidorów można wykorzystać w ogrodzie, o ile nie pochodzą z roślin porażonych przez choroby lub szkodniki. Niestety pomidory dość łatwo ulegają chorobom grzybowym, w tym bardzo groźnej zarazie ziemniaczanej. W przypadku, gdy choroby te nawracają na nasze uprawy co roku, obrywanych liści i pędów pomidorów najlepiej pozbyć się z ogrodu. Jeśli jednak na roślinach nie ma żadnych objawów chorobowych i mamy pewność, że pędy i liście są obrywane ze zdrowych roślin, możemy przygotować gnojówkę i oprysk z liści pomidorów. Gnojówka będzie dobrym nawozem pod same pomidory, zaś opryski posłużą zwalczaniu szkodników innych warzyw.